Mẫu kế hoạch bài dạy STEM: Cách soạn theo Công văn 2345 và 5512

Bởi marketing-bot 7 phút đọc
Mẫu kế hoạch bài dạy STEM: Cách soạn theo Công văn 2345 và 5512

Một kế hoạch bài dạy STEM tốt giúp giáo viên nhìn được toàn bộ tiết học trước khi vào lớp: học sinh cần đạt gì, giải quyết vấn đề nào, tạo sản phẩm gì, thử nghiệm ra sao và được đánh giá bằng tiêu chí nào. Khung kế hoạch vẫn theo hướng dẫn chung của từng cấp học; phần STEM nằm ở cách thiết kế vấn đề, tiến trình và minh chứng học tập.

Bài viết này cung cấp một cấu trúc để thầy cô soạn hoặc kiểm tra kế hoạch bài dạy của mình, không phải một biểu mẫu bắt buộc duy nhất.

Tải mẫu có nội dung thật: xem online kế hoạch bài dạy “Chậu cây thông minh” · tải PDF · tải Word để chỉnh sửa. Mẫu lớp 4 này gồm yêu cầu cần đạt, tiêu chí đo được, tiến trình từng tiết, phương án thiết bị ảo/kit thật và rubric; thầy cô cần điều chỉnh theo kế hoạch giáo dục, sách đang dùng và điều kiện lớp mình.

Tóm tắt cấu trúc

Phần Câu hỏi cần trả lời
Thông tin bài học Lớp, môn chủ trì, môn phối hợp, thời lượng, vị trí trong chương trình
Yêu cầu cần đạt Học sinh cần biết và làm được gì sau bài học?
Vấn đề STEM Tình huống thực tiễn nào khiến học sinh cần vận dụng kiến thức?
Tiêu chí sản phẩm Giải pháp đạt yêu cầu khi nào, đo hoặc quan sát bằng cách nào?
Tiến trình Học sinh nghiên cứu, thiết kế, chế tạo, thử nghiệm và trình bày ra sao?
Đánh giá Minh chứng nào được thu thập trong và sau bài học?

Kế hoạch bài dạy Chậu cây thông minh thể hiện đầy đủ mục tiêu, tiến trình và đánh giá

Bước 1: Chọn yêu cầu cần đạt trước khi chọn sản phẩm

Thầy cô xác định bài hoặc chương dự kiến tổ chức STEM, trích đúng yêu cầu cần đạt và chọn nội dung cốt lõi. Sau đó mới tìm vấn đề thực tiễn để học sinh vận dụng kiến thức.

Yêu cầu cần đạt được cụ thể hóa qua điều kiện chất khoáng của cây

Ví dụ, nếu yêu cầu cần đạt liên quan đến điều kiện sống và phát triển của thực vật, “Chậu cây thông minh” là một bối cảnh phù hợp. Học sinh không chỉ lắp mạch tưới cây mà phải giải thích vì sao chọn ngưỡng độ ẩm và ánh sáng.

Bước 2: Ghi rõ môn chủ trì và môn phối hợp

Môn chủ trì chịu trách nhiệm về yêu cầu cần đạt và đánh giá chính. Môn phối hợp cung cấp kiến thức hoặc kĩ năng giúp học sinh hoàn thành nhiệm vụ.

Trong phần thông tin chung, giáo viên nên ghi:

  • môn chủ trì và yêu cầu cần đạt tương ứng;
  • môn phối hợp và nội dung được huy động;
  • bài hoặc chương trong sách giáo khoa;
  • thời điểm dự kiến tổ chức trong kế hoạch dạy học.

Bước 3: Viết vấn đề đủ cụ thể để học sinh hành động

Một vấn đề STEM cần có bối cảnh, người sử dụng hoặc nhu cầu và các ràng buộc chính. Tránh giao nhiệm vụ quá rộng như “hãy làm một ngôi nhà thông minh”.

Có thể viết rõ hơn: “Thiết kế mô hình ngôi nhà có đèn tự bật khi tối, quạt tự bật khi nhiệt độ vượt ngưỡng do nhóm lựa chọn, đồng thời hiển thị nhiệt độ và độ ẩm.” Học sinh biết mình cần thiết kế, thử nghiệm và chứng minh điều gì.

Bước 4: Xác định tiêu chí trước khi chế tạo

Tiêu chí là cơ sở để học sinh so sánh các phương án và cải tiến sản phẩm. Mỗi tiêu chí nên có minh chứng quan sát hoặc đo được.

Ví dụ:

  • cảm biến đọc được dữ liệu và hiển thị ổn định;
  • đèn hoặc quạt phản hồi đúng theo ngưỡng nhóm đặt;
  • dây nối an toàn, dễ kiểm tra;
  • nhóm giải thích được mối liên hệ giữa kiến thức môn học và quyết định thiết kế.

Không nên chỉ dùng các từ “đẹp”, “hay”, “sáng tạo” nếu không mô tả dấu hiệu cụ thể.

Bước 5: Thiết kế tiến trình học

Bộ bài OpenSTEM tổ chức tiến trình thành năm hoạt động để giáo viên dễ theo dõi:

Chương trình tưới mẫu hỗ trợ giáo viên dự kiến hoạt động thử nghiệm

  1. Xác định vấn đề và tiêu chí.
  2. Nghiên cứu kiến thức nền.
  3. Đề xuất, thảo luận và lựa chọn giải pháp.
  4. Chế tạo hoặc lập trình, thử nghiệm và cải tiến.
  5. Trình bày, phản biện và đánh giá.

Trong mỗi hoạt động, kế hoạch cần nêu mục tiêu, nhiệm vụ giáo viên giao, việc học sinh thực hiện, sản phẩm học tập và cách kiểm tra. Giáo viên có thể điều chỉnh số hoạt động hoặc cách gọi, miễn tiến trình phù hợp với quy định và mục tiêu bài học.

Bước 6: Chuẩn bị phương án thiết bị

Kế hoạch nên có ít nhất một phương án khả thi với điều kiện lớp hiện tại. Nếu không đủ bộ kit cho mọi nhóm, thầy cô có thể dùng thiết bị ảo, chia trạm hoặc cho các nhóm luân phiên thử nghiệm thiết bị thật.

Thiết bị ảo trên laptop mô phỏng rõ cảm biến, bơm và đèn trước khi dùng bộ kit thật

Cần ghi rõ số lượng nhóm, vật liệu mỗi nhóm, phần mềm hoặc đường dẫn cần mở, lưu ý an toàn và cách xử lí lỗi phổ biến. Việc chạy thử trước giúp giáo viên ước lượng đúng thời gian.

Khác nhau giữa khung tiểu học và trung học

Với tiểu học, kế hoạch bài dạy thường trình bày theo định hướng của Công văn 2345/BGDĐT-GDTH ngày 07/6/2021. Ở THCS và THPT, giáo viên thường sử dụng khung kế hoạch bài dạy tại Phụ lục IV Công văn 5512/BGDĐT-GDTrH.

Hai khung khác nhau về cách trình bày, nhưng bài học STEM ở cả hai cấp vẫn cần làm rõ yêu cầu cần đạt, nhiệm vụ học tập, sản phẩm, cách tổ chức và đánh giá. Không nên bê nguyên một kế hoạch THPT xuống tiểu học chỉ bằng cách đổi tên lớp.

Checklist trước khi đưa bài vào kế hoạch tổ chuyên môn

  • Yêu cầu cần đạt được ghi đúng và đủ nguồn đối chiếu.
  • Có môn chủ trì; vai trò môn phối hợp rõ ràng.
  • Vấn đề thực tiễn phù hợp với lứa tuổi.
  • Tiêu chí sản phẩm cụ thể, kiểm tra được.
  • Học sinh có cơ hội đề xuất và cải tiến giải pháp.
  • Thời lượng từng hoạt động khả thi.
  • Có phương án khi thiếu thiết bị hoặc mạng không ổn định.
  • Rubric theo dõi cả kiến thức, quá trình và sản phẩm.
  • Giáo viên đã chạy thử phần thí nghiệm hoặc lập trình.

Trong bộ 26 bài học STEM lớp 4–12, mỗi bài có kế hoạch bài dạy Word và PDF, phiếu học tập, sơ đồ đấu nối, chương trình mẫu, bảng lỗi và rubric để thầy cô tham khảo rồi điều chỉnh cho lớp mình.

Danh sách chủ đề và tài liệu đi kèm được tổng hợp trong bài 26 bài học STEM lớp 4–12 theo Thông tư số 86/2026/TT-BGDĐT.

Nguồn và phạm vi: phần khung văn bản được đối chiếu với Công văn 2345 và Phụ lục IV Công văn 5512 ở các liên kết trên. Phần minh hoạ được đối chiếu trực tiếp với học liệu “Chậu cây thông minh” trên OpenSTEM ngày 22/10/2026. Đây là mẫu tham khảo để chỉnh sửa, không phải một biểu mẫu STEM bắt buộc duy nhất của Bộ GD&ĐT.

Câu hỏi thường gặp

Có một mẫu kế hoạch bài dạy STEM bắt buộc cho mọi cấp không?

Không có một mẫu duy nhất áp dụng nguyên trạng cho mọi cấp. Giáo viên dùng khung kế hoạch bài dạy của cấp học và làm rõ các thành phần cần thiết của bài STEM.

Kế hoạch có cần ghi đủ bốn lĩnh vực STEM không?

Kế hoạch cần ghi đúng kiến thức, kĩ năng được huy động. Không nên gắn thêm môn hoặc lĩnh vực nếu không đóng góp thực chất cho việc giải quyết vấn đề.

Có thể dùng chương trình mẫu cho học sinh không?

Có, nếu mục tiêu bài học không phải tự viết toàn bộ chương trình. Học sinh vẫn cần hiểu, thay đổi tham số, thử nghiệm và giải thích kết quả thay vì chỉ chép lại.