Thông tư số 86/2026/TT-BGDĐT về giáo dục STEM: 10 điểm cần biết
Thông tư số 86/2026/TT-BGDĐT quy định việc tổ chức giáo dục STEM trong các cơ sở giáo dục phổ thông và có hiệu lực từ ngày 30/9/2026. Với giáo viên và nhà trường, điểm quan trọng nhất là STEM được tổ chức trong kế hoạch giáo dục hiện có, không tạo thêm một môn học, đầu điểm hay hệ thống hồ sơ riêng.
Dưới đây là 10 nội dung cần nắm trước khi đưa bài học STEM vào kế hoạch dạy học.
Tóm tắt nhanh
| Vấn đề | Điều cần nhớ |
|---|---|
| Bài học STEM | Nằm trong kế hoạch dạy học môn học, dùng thời lượng chính khoá |
| Hình thức | Bài học STEM, hoạt động trải nghiệm STEM, nghiên cứu khoa học kĩ thuật |
| Tổ chức | Theo quy trình khám phá khoa học, thiết kế kĩ thuật hoặc kết hợp |
| Liên môn | Phải xác định môn chủ trì và môn phối hợp |
| Đánh giá | Gắn với yêu cầu cần đạt, chú ý cả quá trình và kết quả |
| Thiết bị | Khai thác đồ dùng hiện có, bổ sung theo lộ trình; không bắt buộc phòng riêng |
1. Thông tư áp dụng cho hoạt động STEM do nhà trường tổ chức
Thông tư điều chỉnh hoạt động giáo dục STEM do cơ sở giáo dục phổ thông tổ chức. Phạm vi gồm nội dung, hình thức, đánh giá, điều kiện bảo đảm và trách nhiệm của các bên liên quan.
Điều này giúp nhà trường có một khung chung khi đưa STEM vào kế hoạch giáo dục, thay vì mỗi tổ chuyên môn hiểu và làm theo một cách hoàn toàn khác nhau.
2. Bài học STEM không phải là một môn học mới
Bài học STEM nhằm thực hiện mục tiêu và yêu cầu cần đạt của chương trình các môn học. Bài được đưa vào kế hoạch dạy học môn học và sử dụng thời lượng chính khoá.
Nhà trường không phải tạo thêm môn bắt buộc, tăng thời lượng bắt buộc, thêm đầu điểm hay lập hệ thống hồ sơ riêng chỉ để chứng minh có triển khai STEM.
3. Có ba hình thức tổ chức chính
Thông tư phân biệt ba hình thức:
- Bài học STEM: thực hiện yêu cầu cần đạt của chương trình môn học trong thời lượng chính khoá.
- Hoạt động trải nghiệm STEM: tiếp nối hoặc mở rộng nội dung môn học qua trải nghiệm.
- Hoạt động nghiên cứu khoa học, kĩ thuật: dành cho học sinh có năng lực, sở thích và thực hiện dự án dưới sự hướng dẫn.
Việc phân biệt này quan trọng vì một bài học bốn tiết trong môn Công nghệ không được tổ chức giống một dự án kéo dài nhiều tuần trong câu lạc bộ.
4. Nội dung phải xuất phát từ yêu cầu cần đạt
Một mô hình có cảm biến, robot hoặc lập trình chưa tự động trở thành bài học STEM. Giáo viên cần chỉ rõ bài học đang thực hiện yêu cầu cần đạt nào, thuộc nội dung nào của môn chủ trì và kiến thức nào được huy động từ các môn phối hợp.
Cách làm thực tế là bắt đầu từ chương đang dạy, chọn một vấn đề phù hợp rồi mới thiết kế sản phẩm hoặc giải pháp để học sinh thực hiện.
5. Học sinh phải được khám phá, thiết kế và cải tiến
Hoạt động học được tổ chức theo quy trình khám phá khoa học, quy trình thiết kế kĩ thuật hoặc kết hợp cả hai. Học sinh cần có cơ hội quan sát, đặt giả thuyết, đề xuất giải pháp, chế tạo hoặc lập trình, thử nghiệm và điều chỉnh.
Nếu cả lớp chỉ lắp lại đúng một sản phẩm giáo viên đã làm sẵn, phần “thiết kế và cải tiến” sẽ rất mỏng. Vì vậy, bài học nên có tiêu chí chung nhưng vẫn để học sinh lựa chọn giải pháp.
6. Bài liên môn phải có môn chủ trì
Liên môn không có nghĩa là chia đều thời lượng cho nhiều môn. Kế hoạch bài dạy cần xác định môn chủ trì chịu trách nhiệm về yêu cầu cần đạt và đánh giá; các môn phối hợp cung cấp kiến thức, kĩ năng giúp học sinh giải quyết vấn đề.
Ví dụ, bài “Ngôi nhà thông minh của em” có thể do Công nghệ 6 chủ trì, trong khi Tin học và Khoa học tự nhiên đóng vai trò phối hợp.
7. Tiêu chí sản phẩm phải cụ thể
Thông tư yêu cầu hoạt động mở về điều kiện thực hiện nhưng cụ thể về tiêu chí sản phẩm và kết quả học tập. “Sản phẩm đẹp, sáng tạo” chưa đủ để học sinh biết mình cần thử nghiệm điều gì.
Tiêu chí tốt cần quan sát hoặc đo được, chẳng hạn đèn bật khi độ sáng xuống dưới một ngưỡng, xe dừng trước vật cản ở khoảng cách đã chọn, hoặc nhiệt độ trong mô hình được duy trì trong một khoảng xác định.
8. Đánh giá gắn với quy định hiện hành của từng cấp học
Kết quả giáo dục STEM được đánh giá trong quá trình học và qua sản phẩm, giải pháp hoặc phần trình bày của học sinh. Giáo viên vẫn thực hiện theo quy định đánh giá học sinh của cấp học, không tạo một đầu điểm STEM độc lập.
Một rubric nên theo dõi ít nhất: vận dụng kiến thức, chất lượng giải pháp, quá trình thử nghiệm và cải tiến, hợp tác nhóm, khả năng giải thích quyết định thiết kế.
9. Không bắt buộc phòng STEM riêng
Nhà trường được khuyến khích khai thác lớp học, phòng bộ môn, thư viện, không gian ngoài trời, thiết bị tối thiểu và vật liệu sẵn có. Việc bổ sung thiết bị thực hiện theo lộ trình, phù hợp với nội dung và năng lực khai thác của đội ngũ.
Ba mức trang bị trong Thông tư phản ánh lộ trình đầu tư, không phải tiêu chí để phân loại trường có hay không có giáo dục STEM. Vì vậy, trường có thể bắt đầu nhỏ với một số bài, dùng mô phỏng hoặc vật liệu dễ tìm rồi mới bổ sung thiết bị.
10. Nhà trường cần tổ chức để giáo viên triển khai được
Ban giám hiệu và tổ chuyên môn cần thống nhất bài nào được đưa vào kế hoạch, ai phụ trách, thiết bị dùng chung ở đâu, giáo viên cần được tập huấn phần nào và cách lưu minh chứng ra sao. Mục tiêu là giảm việc mỗi giáo viên tự xoay xở từ đầu.
OpenSTEM đã xây dựng bộ 26 bài học STEM lớp 4–12 để giáo viên tham khảo. Mỗi bài có kế hoạch bài dạy, phiếu học tập, chương trình mẫu, rubric và phương án khi lớp chưa có bộ kit.
Để xem toàn bộ chủ đề theo từng khối, thầy cô có thể đọc bài 26 bài học STEM lớp 4–12 giúp giáo viên chuẩn bị tiết dạy theo Thông tư 86.
Câu hỏi thường gặp
Trường có bắt buộc xây phòng STEM riêng không?
Không. Nhà trường có thể sử dụng lớp học, phòng bộ môn, thư viện và các không gian phù hợp đang có; thiết bị được bổ sung theo điều kiện thực tế.
Giáo viên có phải lập kế hoạch STEM riêng không?
Bài học STEM được đưa vào kế hoạch giáo dục nhà trường, kế hoạch dạy học môn học và kế hoạch bài dạy hiện có. Thông tư không yêu cầu tạo thêm hệ thống hồ sơ riêng ngoài quy định.
Bài học STEM có bắt buộc dùng robot hoặc lập trình không?
Không. Nội dung và công cụ phụ thuộc yêu cầu cần đạt, vấn đề thực tiễn và điều kiện tổ chức. Một bài có thể dùng vật liệu đơn giản, thí nghiệm, mô phỏng, cảm biến hoặc lập trình khi phù hợp.
Có phải mọi bài STEM đều là bài liên môn?
Giáo dục STEM có tính tích hợp, nhưng mức độ tích hợp tùy bài. Khi có nhiều môn tham gia, kế hoạch cần chỉ rõ môn chủ trì và môn phối hợp.
Nguồn và ngày đối chiếu: Thông tư 86/2026/TT-BGDĐT trên Cổng thông tin Chính phủ, toàn văn và phần tóm lược, quy định ba mức trang bị thiết bị STEM; đối chiếu ngày 22/10/2026. Thông tin về 26 bài và tài liệu OpenSTEM được kiểm tra tại lộ trình công khai.